fa رهبری اخلاقی مدیران آموزشی در مواجهه با هوش مصنوعی: فراترکیب تطبیقی مطالعات بین‌المللی و داخلی با تأکید بر بومی‌سازی چارچوب PEAIL در ایران تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:18px;"><span style="font-family:nasimYW;"><span style="line-height:2;"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri=""><b><span lang="AR-SA"><span b="" nazanin="">مقدمه و هدف</span></span></b><b><span dir="LTR"><span new="" roman="" times="">: </span></span></b><span lang="AR-SA"><span b="" nazanin="">هوش مصنوعی مدیران آموزشی را با چالش‌های اخلاقی جدیدی مواجه ساخته است</span></span><span dir="LTR"><span new="" roman="" times="">. </span></span><span lang="AR-SA"><span b="" nazanin="">چارچوب</span></span><span dir="LTR"><span new="" roman="" times=""> PEAIL </span></span><span lang="AR-SA"><span b="" nazanin="">،</span></span> <span lang="AR-SA"><span b="" nazanin="">اگرچه گامی مهم در مفهوم‌سازی این حوزه است، اما مبتنی بر مطالعات غربی بوده و تناسب آن با بافت ایران آزموده نشده است</span></span><span dir="LTR"><span new="" roman="" times="">. </span></span><span lang="AR-SA"><span b="" nazanin="">از سوی دیگر، پژوهش‌های داخلی در این حوزه پراکنده و فاقد یکپارچگی هستند</span></span><span dir="LTR"><span new="" roman="" times="">. </span></span><span lang="AR-SA"><span b="" nazanin="">هدف این پژوهش، ترکیب نظام‌مند مطالعات بین‌المللی و داخلی برای ارائه مدل بومی &laquo;رهبری اخلاقی هوشمند&raquo; متناسب با نظام آموزشی ایران است</span></span><b><span dir="LTR"><span new="" roman="" times="">.</span></span></b></span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri=""><b><span lang="AR-SA"><span b="" nazanin="">روش‌شناسی</span></span></b><b><span dir="LTR"><span new="" roman="" times="">: </span></span></b><span lang="AR-SA"><span b="" nazanin="">این پژوهش با رویکرد کیفی و روش فراترکیب تطبیقی بر اساس مدل سندلوسکی و باروسو(2007) انجام شد. جامعه پژوهش شامل </span></span><span lang="FA"><span b="" nazanin="">42</span></span><span lang="AR-SA"><span b="" nazanin=""> مطالعه (</span></span><span lang="FA"><span b="" nazanin="">۲3</span></span><span lang="AR-SA"><span b="" nazanin=""> مطالعه بین‌المللی و19&nbsp;</span></span><span lang="AR-SA"><span b="" nazanin="">&nbsp;مطالعه داخلی) در بازه زمانی </span></span><span lang="FA"><span b="" nazanin="">۲۰۲۰-۲۰۲۶</span></span><span lang="AR-SA"><span b="" nazanin=""> بود که با روش تحلیل مضمون و رویکرد تطبیقی مورد ترکیب و تحلیل قرار گرفتند</span></span><span dir="LTR"><span new="" roman="" times="">.</span></span></span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri=""><b><span lang="AR-SA"><span b="" nazanin="">یافته‌ها</span></span></b><b><span dir="LTR"><span new="" roman="" times="">: </span></span></b><span lang="AR-SA"><span b="" nazanin="">تحلیل تطبیقی به شناسایی </span></span><span lang="FA"><span b="" nazanin="">۵</span></span><span lang="AR-SA"><span b="" nazanin=""> مضمون اصلی و </span></span><span lang="FA"><span b="" nazanin="">۱۸</span></span><span lang="AR-SA"><span b="" nazanin=""> مضمون فرعی منجر شد. مقایسه مطالعات داخلی و بین‌المللی تفاوت‌های معناداری را در چهار حوزه نشان داد</span></span><span dir="LTR"><span new="" roman="" times="">: </span></span><span lang="AR-SA"><span b="" nazanin="">چالش‌های اخلاقی، صلاحیت‌های مورد نیاز، بسترهای زمینه‌ای، و راهبردهای عملی. در مطالعات داخلی، عواملی مانند تمرکزگرایی در تصمیم‌گیری، نبود خط‌مشی‌های مشخص، شکاف دیجیتال عمیق، و نگرانی‌های فرهنگی به عنوان چالش‌های برجسته شناسایی شدند که در مطالعات بین‌المللی کمتر مورد توجه قرار گرفته‌اند</span></span><b><span dir="LTR"><span new="" roman="" times="">.</span></span></b></span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri=""><b><span lang="AR-SA"><span b="" nazanin="">نتیجه‌گیری</span></span></b><b><span dir="LTR"><span new="" roman="" times="">: </span></span></b><span lang="AR-SA"><span b="" nazanin="">مدل &laquo;رهبری اخلاقی هوشمند بومی‌شده&raquo; ضمن بهره‌گیری از چارچوب</span></span><span dir="LTR"><span new="" roman="" times=""> PEAIL </span></span><span lang="AR-SA"><span b="" nazanin="">هو ، با شناسایی </span></span><span lang="FA"><span b="" nazanin="">۸</span></span><span lang="AR-SA"><span b="" nazanin=""> عامل زمینه‌ای خاص ایران و </span></span><span lang="FA"><span b="" nazanin="">۴</span></span><span lang="AR-SA"><span b="" nazanin=""> تنش اخلاقی جدید، چارچوبی نظری-عملی برای توانمندسازی مدیران و تدوین سیاست‌های اخلاقی در نظام آموزشی ایران ارائه می‌کند</span></span><span dir="LTR"><span new="" roman="" times="">.</span></span></span></span></span><br> &nbsp;</span></span></span></div> <p lang="en" style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Times New Roman;"><strong>Introduction and Purpose:&nbsp;</strong>Artificial intelligence presents educational administrators with a new set of ethical challenges. Although the <strong>PEAIL framework</strong> represents a significant step in conceptualizing ethical AI leadership, it is grounded primarily in Western scholarship, and its applicability to the Iranian context remains unexamined. Meanwhile, domestic research in this field is fragmented and lacks coherence. The aim of this study is to systematically integrate international and Iranian research to develop a <strong>context‑sensitive model of &ldquo;intelligent ethical leadership&rdquo;</strong> suitable for the Iranian education system.</span></span></p> <p lang="en" style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Times New Roman;"><strong>Methodology:&nbsp;</strong>This qualitative study employed a <strong>comparative meta‑synthesis</strong> based on the Sandelowski and Barroso (2007) model. The research corpus consisted of <strong>42 studies</strong> (23 international and 19 national) published between <strong>2020 and 2026</strong>, which were synthesized and analyzed using thematic analysis within a comparative framework.</span></span></p> <p lang="en" style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Times New Roman;"><strong>Findings:&nbsp;</strong>The comparative analysis resulted in the identification of <strong>five major themes</strong> and <strong>eighteen sub‑themes</strong>. Comparison of international and domestic studies revealed significant differences in four areas: ethical challenges, required competencies, contextual conditions, and practical strategies. Domestic studies highlighted several prominent challenges&mdash;such as centralized decision‑making, the absence of clear policies, a profound digital divide, and cultural concerns&mdash;that were far less emphasized in international research.</span></span></p> <p lang="en" style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Times New Roman;"><strong>Conclusion:&nbsp;</strong>The proposed model of <strong>&ldquo;localized intelligent ethical leadership&rdquo;</strong>, while drawing on the PEAIL framework, incorporates <strong>eight Iran‑specific contextual factors</strong> and identifies <strong>four new ethical tensions</strong>. The resulting theoretical‑practical framework offers actionable guidance for strengthening the ethical capacities of educational leaders and informing policy development in the Iranian education system.</span></span></p> <p lang="en"></p> رهبری آموزشی, اخلاق هوش مصنوعی, بومی‌سازی, فراترکیب تطبیقی, نظام آموزشی ایران, چارچوب PEAIL Educational Leadership, AI Ethics, Localization, Comparative Meta‑Synthesis, Iranian Education System, PEAIL Framework 60 69 http://selmj.ir/browse.php?a_code=A-10-1-6&slc_lang=fa&sid=1 Seyedeh Masoumeh Ahmadi سیده معصومه احمدی info@selmj.ir 1003194753284600386 1003194753284600386 Yes انتشارات آکادمی علوم