fa تبیین سازوکارهای اثرگذاری رهبری آموزشی بر اثربخشی برنامه‌ریزی راهبردی در سازمان‌های آموزشی: ارائه‌ی یک چارچوب مفهومی مبتنی بر فراترکیب تخصصي Special پژوهشي Research <p dir="rtl">شکاف میان تدوین و اجرای برنامه‌های راهبردی، یکی از مسائل دیرپای سازمان‌های آموزشی است؛ بسیاری از این سازمان‌ها سند راهبردی دارند اما در عمل به نتایج مورد انتظار نمی‌رسند. هدف پژوهش حاضر، تبیین سازوکارهایی است که رهبری آموزشی از طریق آن‌ها بر اثربخشی برنامه‌ریزی راهبردی اثر می‌گذارد. روش پژوهش، فراترکیب کیفی بر پایه‌ی الگوی هفت‌مرحله‌ای سندلوسکی و باروسو است و مطالعات منتخب داخلی و خارجی به‌صورت نظام‌مند گردآوری، ارزیابی کیفی و کدگذاری شدند. یافته‌ها نشان داد که رهبری آموزشی عمدتاً اثری غیرمستقیم دارد و این اثر از دو مسیر رفتاریِ مکمل ـ رهبری تحول‌آفرین و رهبری نوآورانه ـ آغاز می‌شود، از طریق دو میانجیِ موازیِ فرهنگ سازمانی و یادگیری سازمانی تقویت می‌گردد، و سپس با شکل‌گیری مشارکت، تعهد و انسجام سازمانی به اثربخشی راهبردی می‌انجامد. برخلاف الگوهای خطیِ رایج، در چارچوب پیشنهادی این میانجی‌ها موازی و تقویت‌کننده‌ی یکدیگرند و پیچیدگی و عدم‌قطعیتِ محیطی نقش تعدیل‌گر کل مسیر را ایفا می‌کند؛ به‌گونه‌ای که در محیط‌های پیچیده‌تر، سهم رهبری نوآورانه و یادگیری سازمانی در اثربخشی بزرگ‌تر می‌شود. بیشترین اثر مدل بر مرحله‌ی &laquo;اجرا&raquo; متمرکز است، نه &laquo;تدوین&raquo;. این چارچوب، خلأ یک مدل یکپارچه را در ادبیات داخلی پوشش می‌دهد و مبنایی برای آزمون تجربی فراهم می‌سازد.</p> <p>The gap between strategy formulation and implementation is a persistent problem in educational organizations: many possess strategic documents yet fail to achieve intended outcomes. This study aims to explain the mechanisms through which educational leadership affects the effectiveness of strategic planning. Using a qualitative meta-synthesis based on Sandelowski and Barroso&rsquo;s framework, selected domestic and international studies were systematically gathered, quality-appraised, and coded. Findings indicate that educational leadership exerts a largely indirect effect, transmitted through two complementary behavioral paths&mdash;transformational and innovative leadership&mdash;reinforced by two parallel mediators, organizational culture and organizational learning, and culminating in employee participation, commitment, and organizational cohesion. Unlike prevailing linear models, the proposed framework treats these mediators as parallel and mutually reinforcing, with environmental complexity moderating the entire path: the greater the complexity, the larger the contribution of innovative leadership and organizational learning. The model&rsquo;s strongest effect lies in the implementation phase rather than formulation, addressing the absence of an integrated framework in the domestic literature and providing a testable basis for empirical research.</p> رهبری آموزشی, برنامه‌ریزی راهبردی, فرهنگ سازمانی, یادگیری سازمانی, نظریه‌ی پیچیدگی, فراترکیب. Instructional Leadership, Strategic Planning, Organizational Culture, Organizational Learning, Complexity Theory, Meta-synthesis 30 39 http://selmj.ir/browse.php?a_code=A-10-90-1&slc_lang=fa&sid=1 Samira Izadyar سمیرا ایزدیار Izadyar.samira64@gmail.com 1003194753284600404 1003194753284600404 Yes Islamic Azad University, Karaj دانشگاه آزاد کرج