مقدمه و هدف: تحولات سریع فناوریهای نوین، بهویژه هوش مصنوعی، فرصتهای تازهای برای بهبود مدیریت و رهبری آموزشی فراهم آورده است .هدف این پژوهش، تبیین نقش هوش مصنوعی در بهبود مدیریت و رهبری آموزشی مدارس، با بهرهگیری از دیدگاههای اعضای هیئت علمی دانشگاهها به عنوان خبرگان حوزه آموزش انجام شد.
روششناسی پژوهش: این پژوهش با شیوه کیفی و رویکرد گلیزری با 15 عضو هیئت علمی استان تهران در سال تحصیلی 1405-1404 با استفاده از نمونهگیری هدفمند انجام شد تا جایی که تحلیلها به اشباع نظری رسید. دادهها با استفاده از مصاحبههای نیمه ساختاریافته گردآوری شد. روش تحلیل کدگذاری بوده که در سه سطح باز (مفهوم)، محوری (مقوله فرعی) و انتخابی (مقوله اصلی) انجام شده است. مفهومها و مؤلفههای الگوی هوش مصنوعی مدیریت و رهبری آموزشی (145مفهوم، 15 مقوله فرعی و 3 مقوله اصلی) از مصاحبهها مشخص و در قالب الگو تدوین شد.
یافتهها: بنابر یافتههای به دست آمده در این پژوهش مدلی مفهومی از هوش مصنوعی در بهبود مدیریت و رهبری ترسیم شد.
بحث و نتیجهگیری: نتایج نشان داد که مدل به 3 دسته تنظیم تجربه بادگیری بر اساس سبک یادگیری، نیازها، اهداف شخصی (مشاوره به دانشآموزان؛ محیط یادگیری فعال؛ ارائه محتوای آموزشی شخصی سازی شده؛ فراهم کردن محیطهای یادگیری هوشمند؛ یادگیری هوشمند؛ ارائه مدیریت کلاس بهتر)؛ وظایف شغلی معلمان (دستیاران مجازی؛ نمرهدهی؛ نظارت بر یادگیری؛ آموزش هوشمند، ارائه بازخورد)؛ وظایف اداری (حفظ اطلاعات دانشآموزان؛ پذیرش و ثبت نام دانشآموزان؛ پیشبینی و برنامهریزی عملکرد معلم و دانشآموزان؛ تصمیمگیری سهلتر) طبقهبندی شد. نتایج پژوهش حاکی از آن است که هوش مصنوعی میتواند به سیاستگذاران آموزشی و مدیران مدارس در جهت بهرهبرداری مؤثرتر از ظرفیتهای هوش مصنوعی برای ارتقای کیفیت مدیریت و رهبری آموزشی یاری رساند و هوش مصنوعی به عنوان ابزاری تحول آفرین میتواند نقش مهمی در توسعه رهبری آموزشی و ارتقای کیفیت مدیریت مدارس ایران ایفا نماید.